1. zarobienie zakwasu w dzieży: 2 kg m±ki razowej zalewamy 1 l ciepłej wody i wygniatamy na twardo, formujemy bochenek z ciasta , posypujemy m±k± , przykrywamy i zostawiamy w dzieży na tydzień 2. po tygodniu ciasto kruszymy na kawałki, zalewamy ciepł± woda. kiedy ciasto zupełnie się rozpu¶ci, przecedzamy przez sitko i dodajemy wody oraz m±ki, rozczyniamy na noc. Rozczynu powinno być razem z wod± około 16 kg, przy czym należy dodać 10 l wody, nazajutrz wody już nie dolewamy 3. Rano dodajemy m±ki i soli, wygniatamy ciasto na gęste, tak aby odchodziło od r±k, ciasto wygładzamy mokr± rek±, pozostawiamy w dzieży w ciepłym miejscu do wyro¶nięcia. Kiedy ciasto dwukrotnie zwiększy swoj± objęto¶ć formujemy bochenki chleba 4. kawałki ciasta około 4 kg formujemy w bochenki, kładziemy na drewnianej łopacie posypanej m±k± lub na li¶ciu chrzanu i wstawiamy do pieca 5. po godzinie wyjmujemy, smarujemy wod± i wstawiamy na jeszcze 1 godzinę, zmieniamy kolejno¶c ułożenia w piekarniku. W dzieży zostawiamy około 1 kg ciasta na zakwas na nastepny wypiek 6. Pannom biały chleb, pytlowy męzatkom,
A razowy wdowulenkom, z czrnych otr±b babkom.
